TYT ve AYT arasında herkese uyan sabit bir çalışma oranı yoktur. Doğru denge; öğrencinin sınıf düzeyi, alanı, temel eksikleri, okul temposu ve deneme sonuçlarına göre değişir. Bu rehber, iki sınav bölümünü rakip görmek yerine birbirini tamamlayan haftalık bir sisteme dönüştürmenize yardımcı olur.
1. Önce TYT ve AYT için ayrı başlangıç haritası çıkarın
Denge kurmadan önce öğrencinin nerede olduğu bilinmelidir. TYT ve AYT için konu listesi, son deneme sonuçları, soru çözüm süresi ve tekrar eden hata türleri ayrı ayrı yazılmalıdır. “TYT kötü, AYT iyi” gibi genel ifadeler plan yapmak için yeterli değildir.
Her ders için üç durum kullanabilirsiniz: öğrenilmedi, öğrenildi ama soru pratiği zayıf, denemede kullanılabiliyor. Bu sınıflandırma, konu sayısını gerçek performansla ilişkilendirir. Bir konu anlatımının tamamlanmış olması, o konunun sınavda kullanılabildiği anlamına gelmez.
Harita çıkarırken hedef bölümü ve puan türünü de dikkate alın. Ancak güncel sınav yapısı ve program bilgileri değişebileceği için resmî ÖSYM duyuruları ile YÖK Atlas verileri kontrol edilmelidir. Plan tahmine değil, güncel bilgiye dayanmalıdır.
2. İnternetteki sabit yüzdeler yerine kendi ihtiyacınızı kullanın
“Çalışmanın yüzde 60'ı AYT olmalı” gibi tek cümlelik öneriler bazı öğrenciler için işe yarasa da herkese uymaz. 11. sınıf öğrencisi, mezun öğrenci ve okul yazılılarına hazırlanan 12. sınıf öğrencisinin zamanı aynı değildir. Aynı sınıftaki iki öğrencinin temel eksikleri de farklı olabilir.
Başlangıç oranını haftalık kullanılabilir çalışma süresine göre belirleyin. Sonra bu oranı deneme ve konu ilerlemesiyle test edin. TYT'de temel okuma ve işlem becerileri korunurken AYT alan derslerinde düzenli konu zinciri ilerlemelidir. Bir taraf haftalarca tamamen bırakılmamalıdır.
3. Sınıf düzeyine göre çalışma ağırlığını değiştirin
11. sınıfta okul konuları aynı zamanda birçok AYT alan dersinin temelini oluşturur. Bu nedenle okul derslerini sağlam yürütmek ana önceliktir; TYT için okuma, problem ve temel eksik blokları haftaya yayılabilir. Ayrıntılı başlangıç adımları için 11. sınıfta YKS hazırlığı rehberini inceleyebilirsiniz.
12. sınıfta okul ve sınav hazırlığı birlikte ilerler. AYT konu zincirinin kesilmemesi gerekirken TYT denemeleri ve eksik telafileri düzenli sürdürülür. Mezun öğrencide okul saati olmadığı için daha geniş çalışma zamanı olabilir; fakat bu zamanı kontrolsüzce doldurmak yerine dengeli bloklar ve dinlenme planlanmalıdır.
Dönem ilerledikçe ağırlık değişebilir. Bir ay TYT temel eksiği öne çıkarken sonraki ay AYT alan dersine daha çok zaman ayrılabilir. Planın değişmesi başarısızlık değil, yeni veriye uyumdur.
4. Haftayı ders adlarıyla değil, çalışma türleriyle kurun
Yalnız “pazartesi matematik, salı fizik” yazmak çalışma biçimini göstermez. Her blokta konu öğrenme, soru uygulama, tekrar, deneme veya analiz türü belirtilmelidir. Böylece haftanın yalnız yeni konu anlatımıyla dolması ya da yalnız soru çözümüne dönüşmesi önlenir.
| Blok türü | TYT örneği | AYT örneği |
|---|---|---|
| Öğrenme | Temel kavram eksiği | Yeni alan konusu |
| Uygulama | Karışık problem seti | Konuya özel orta-zor test |
| Ölçme | TYT genel/branş denemesi | AYT branş denemesi |
| Analiz | Süre ve okuma hataları | Bilgi ve yöntem eksikleri |
| Tekrar | Kısa beceri rutini | Konu zinciri ve formül hatırlama |
Haftalık toplam süreyi önce okul, uyku ve zorunlu sorumluluklardan sonra hesaplayın. Kalan süreyi gerçekçi bloklara bölün. Kağıt üzerinde dolu görünen fakat uygulanamayan program, sade ve sürdürülen bir plandan daha değerli değildir.
5. TYT'yi günlük küçük rutinlerle koruyun
TYT; okuma, temel matematik, fen ve sosyal bilgilerde hızla birlikte doğruluk gerektirir. Bu becerilerin bir bölümü düzenli temasla korunur. Her gün aynı sayıda soru çözmek şart değildir; ancak paragraf, problem veya temel tekrar gibi ihtiyaçlar haftaya dağıtılabilir.
TYT neti artmıyorsa yalnız soru sayısını yükseltmek yerine nedeni ayırın. Konu bilgisi mi eksik, soru türleri mi tanınmıyor, süre mi yetişmiyor, yoksa deneme analizi mi yapılmıyor? TYT netleri neden artmıyor? rehberi bu ayrımı kurmanıza yardımcı olur.
TYT için küçük ama sık bloklar kullanmak, AYT'nin uzun konu çalışmalarını bölmeden temeli canlı tutabilir. Haftada bir genel deneme ve ihtiyaç duyulan derslerde branş uygulaması planlanabilir; sıklık öğrencinin dönemine göre ayarlanmalıdır.
6. AYT'de konu zincirini ve derin öğrenmeyi koruyun
AYT alan derslerinde konular çoğu zaman birbirine bağlıdır. Ön koşul anlaşılmadan sonraki konuya geçmek, ileride daha büyük bir boşluk oluşturabilir. Bu nedenle AYT blokları yalnız soru sayısına değil, kavramlar arası ilişkiyi kurmaya ve farklı soru biçimlerine aktarabilmeye odaklanmalıdır.
Bir AYT çalışma döngüsü kısa konu öğrenme, örnek çözüm, farklı düzeylerde soru, yanlış analizi ve aralıklı tekrar basamaklarından oluşabilir. Aynı gün çok sayıda yeni başlık bitirmek yerine bir konuyu sınavda kullanılabilir düzeye getirmek hedeflenmelidir.
Alan dersleri haftanın yalnız bir gününe sıkıştırıldığında unutma artabilir. Ana derslere hafta içinde en az iki ayrı temas noktası koymak daha sürdürülebilir olabilir. Biri öğrenme ve uygulama, diğeri tekrar ve branş denemesi olarak planlanabilir.
7. Deneme sonuçlarını süre dağılımını değiştirmek için kullanın
TYT ve AYT oranı sezgiyle değil, birkaç haftalık veriyle güncellenmelidir. Son denemelerde hangi derslerin hedefin gerisinde kaldığı, yanlışların hangi türde yoğunlaştığı ve konu ilerlemesinin plana uyup uymadığı birlikte incelenir. Tek bir deneme bütün programı değiştirmek için yeterli olmayabilir.
Örneğin TYT matematikte bilgi eksiği az ama süre sorunu yüksekse haftaya çok sayıda uzun konu anlatımı eklemek yerine zamanlı branş setleri kullanılabilir. AYT fizikte temel kavram eksiği varsa yalnız deneme çözmek yerine konu zincirine dönülmelidir. Aynı net kaybı farklı çalışma kararı doğurabilir.
Denemeyi programa çevirmek için TYT–AYT deneme analizi ve branş denemesi rehberlerinden yararlanabilirsiniz.
8. Tekrar ve telafi için boşluk bırakın
Haftanın bütün saatlerini yeni konu ve soru hedefleriyle doldurmak, ilk aksaklıkta planı bozar. En az bir telafi alanı bırakın. Bu alan, bitmeyen bir AYT konusu, analizden çıkan TYT eksiği veya okul sınavı nedeniyle ertelenen görev için kullanılabilir.
Tekrar blokları da baştan yazılmalıdır. “Vakit kalırsa tekrar” yaklaşımı çoğu zaman tekrarın hiç yapılmamasına neden olur. Kısa aktif hatırlama, eski soruyu yeniden çözme ve yanlış defterini kontrol etme gibi belirli görevler kullanın.
Telafi bloğu yoksa biriken işler ertesi haftaya taşınır ve program giderek ağırlaşır. Tamamlanmayan her görevi korumak yerine öncelik sırasını yeniden belirleyin. Düşük öncelikli işi çıkarmak bazen planı kurtaran doğru karardır.
9. TYT–AYT dengesinde yapılan beş hatadan kaçının
- TYT tamamen bitmeden AYT'ye başlamamak: Alan konularının ilerlemesini gereksiz yere geciktirebilir.
- AYT'ye geçince TYT'yi bırakmak: Okuma, işlem ve süre becerilerinde gerileme oluşturabilir.
- Herkesin oranını kopyalamak: Başka öğrencinin eksikleri ve günlük zamanı sizinle aynı değildir.
- Yalnız sevilen derslere ağırlık vermek: Zayıf ama puan açısından önemli alanlar görünmez kalır.
- Her kötü denemede planı baştan yazmak: Eğilim oluşmadan yapılan büyük değişiklikler düzeni bozabilir.
Bu hataların ortak noktası ölçüm yerine duyguya göre karar vermektir. Haftalık kısa kontrol ve belirli aralıklarla kapsamlı değerlendirme yapmak, planın hem esnek hem tutarlı kalmasını sağlar.
10. Her hafta kontrol edin, iki–dört haftada bir yeniden dengeleyin
Hafta sonunda tamamlanan görevleri, deneme sonuçlarını ve zorlanılan noktaları on dakikalık bir değerlendirmeyle yazın. Bir sonraki hafta için TYT'de bir, AYT'de bir ana öncelik seçin. Çok sayıda öncelik, gerçekte öncelik olmadığı anlamına gelir.
İki ila dört haftalık veri oluştuğunda daha kapsamlı güncelleme yapın. Kullanılan süre, konu ilerlemesi, net eğilimi, tekrar eden hata ve öğrencinin enerji düzeyi birlikte değerlendirilir. Denge gerektiğinde değişir; ancak değişikliğin nedeni açıkça yazılmalıdır.
Biricik Akademi'de Kahramanmaraş Onikişubat'taki öğrencilerin TYT–AYT çalışma düzeni; konu anlatımı, deneme değerlendirmesi, öğrenci koçluğu ve sessiz etüt desteğiyle birlikte planlanır. Sınıf düzeyinize uygun program hakkında bilgi almak için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.